Satış kampaniyasının planlaşdırılması: təqvim, məqsəd, nəticə
Vitrinə «30% endirim» yazmaq kampaniya deyil, elandır. Kampaniya məqsədi, müddəti, kanal qarışığı və ölçülmüş nəticəsi olan planlı əməliyyatdır. Bu yazıda satış kampaniyasının sıfırdan planlaşdırılmasını beş mərhələdə izah edirəm.
Planlaşdırılmamış endirimlər iki zərər verir: marjanı əridirlər və alıcıya «endirim gözlə» vərdişi aşılayırlar. Düzgün qurulan kampaniya isə həm dövriyyəni qaldırır, həm brendin qiymət mövqeyini qoruyur.
Birinci mərhələ: konkret məqsəd
«Satışı artırmaq» məqsəd deyil. Məqsəd rəqəmlə ifadə olunmalıdır: köhnə kolleksiyanın qalığını üç həftəyə satmaq, yeni filiala ilk ay 400 müştəri cəlb etmək, və ya sakit mövsümdə dövriyyəni 20 faiz saxlamaq. Rəqəmsiz məqsəd nəticənin uğurlu olub-olmadığını göstərmir.

Məqsəd tək olmalıdır. Eyni kampaniya ilə həm qalığı satmaq, həm yeni müştəri toplamaq, həm də brendi tanıtmaq istəyənlər adətən heç birinə çatmır. Əgər üç məqsəd də vacibdirsə, onları üç ayrı kampaniyaya bölmək daha ucuz başa gəlir.
İkinci və üçüncü mərhələlər: təklif və müddət
Təklif alıcı üçün sadə olmalıdır: bir cümlə ilə izah oluna bilməlidir. «İkinci məhsula 50%», «500 manatlıq alışa pulsuz çatdırılma» kimi təkliflər işləyir. Çoxşərtli endirim sxemləri alıcını yorur və kassada imtina ilə nəticələnir.
Müddət qısa və dəqiq olmalıdır. Təcrübə göstərir ki, 10–14 gündən uzun kampaniyalarda təcil hissi yox olur, üç gündən qısa olanlarda isə auditoriyanın böyük hissəsi xəbərdar olmağa macal tapmır. Başlama və bitmə tarixləri hər yerdə eyni yazılmalıdır.
Kanal qarışığı
- Sosial media reklamı müraciətlərin əsas hissəsini gətirir.
- Mövcud müştərilərə SMS və ya mesaj ən ucuz kanaldır.
- Satış nöqtəsindəki vizual materiallar qərarı yerində gücləndirir.
- Hər kanal üçün ayrı promo-kod nəticənin mənbəyini göstərir.
Dördüncü mərhələ: maliyyə hesabatı
| Göstərici | Kampaniyadan əvvəl | Kampaniya dövrü |
|---|---|---|
| Gündəlik dövriyyə | 1 800 ₼ | 2 900 ₼ |
| Orta çek | 45 ₼ | 52 ₼ |
| Müştəri sayı | 40 | 56 |
| Reklam xərci | 0 ₼ | 60 ₼/gün |
| Ümumi marja | 38% | 31% |
Cədvəldəki nümunə real pərakəndə kampaniyasının tipik mənzərəsidir: dövriyyə artır, amma marja düşür. Buna görə kampaniyanın uğuru dövriyyə ilə deyil, ümumi mənfəətlə ölçülməlidir. Marjanı 31 faizə endirən kampaniya əgər dövriyyəni 60 faiz qaldırırsa, sonda daha çox pul qazandırır.
Hesabatda unudulmamalı bir məqam da var: kampaniya sonrası həftə. Güclü kampaniya sonrakı günlərin tələbini özünə çəkə bilər və ümumi aylıq nəticə gözləniləndən zəif çıxır. Buna görə müqayisə kampaniya həftəsi ilə deyil, ən azı üç həftəlik dövr üzrə aparılmalıdır.
Beşinci mərhələ: yekun təhlil
Kampaniya bitdikdən sonra bir səhifəlik yekun yazılmalıdır: nə planlaşdırılırdı, nə alındı, hansı kanal işlədi, nə dəyişilməlidir. Bu sənəd növbəti kampaniyanın ən dəyərli materialıdır. Yekunsuz keçirilən hər kampaniya təcrübə yox, təkrarlanan səhvdir.
Unutmayın: kampaniya qiyməti endirmək deyil, müştəriyə məhz indi almaq üçün səbəb verməkdir. Səbəb güclü, müddət qısa, ölçmə dəqiq olanda nəticə özünü göstərir.